Tasarımda Yaratıcılığın “Beyin Fırtınası” Bağlamında Değerlendirilmesi
Özet Görüntüleme: 5
/ 
PDF İndirme: 3
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.19339590Anahtar Kelimeler:
Beyin Fırtınası, Mimari Tasarım, Tasarım, YaratıcılıkÖzet
Bir ürün, nesne veya düşüncenin elde edilmesindeki süreç tasarlama işinin en önemli kısmı olarak görülmekte olup, tasarım ürününün elde edilmesindeki yöntem ve teknikler birçok disiplinin ortak konusu olmaktadır. Beyin Fırtınası da tasarlama eylemi için kullanılan önemli bir tekniktir. Bu yöntem bir problemin neden ve nasıl çözülmesi gerekliliğini en iyi anlatan anahtar modellerden biridir. Tasarlama işi yaratıcılık ve yenilik temelinde olduğundan mimarlık pratiğinde de bu yöntem oldukça etken olmaktadır.
Bu bağlamda çalışma mimari ürün elde edim sürecindeki yöntemin Beyin Fırtınası yöntemi ile ilişkilendirilmesini ele almaktadır. Çalışmada mimari tasarım süreçlerinin Beyin Fırtınası yöntemindeki amaç ve metotları ilişkilendirilmiş olup kişisel yaratıcılığın gelişmesindeki model anahtarın oluşturulması amaçlanmaktadır. Çalışmanın kavramsal çerçevesini beyin fırtınasının kullanıldığı alanlar ile teknikleri ve mimari tasarım sürecindeki parametrelerin literatür taraması oluşturmaktadır. İki farklı disiplinde kullanılan parametrelerin bütünleştirilerek yorumlanması bu çalışmanın bulgularını ortaya çıkarmaktadır. Sonuç olarak, Beyin Fırtınası yöntemlerinin mimari tasarım parametrelerindeki kriterlerle bütünleştirilerek değerlendirilmesi ile elde edilecek ürünlerin daha nitelikli olmasına katkı sunacağı öngörülmektedir.
Referanslar
Akbulut, M. T. (2021). Mimari Tasarım. Tasarım Kuram ve Yöntemleri Dersi, Yıldız Teknik Üniversitesi Mimarlık Bölümü Ders Notları.
Archer, P. (1964). Current Legal Problems. Edited by Keeton and Schwarzenburger. Stevens. https://doi.org/10.1177/002581726503300214
Arkitektuel (tarih yok). New York Trans World Airlines. https://www.arkitektuel.com/twa-terminali adresinden 28.05.2025 tarihinde alınmıştır.
Apaydın, B. (2015). Eğitimci Gözüyle Tasarımda Yaratıcılık Söylemi. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication – TOJDAC, 5, 12-21. https://doi.org/10.7456/10503100/002
Arslan, L. (2016). Beyin Fırtınası Notları
Atakan, G. (2014). Yaratıcı tasarım sürecinde bilişsel yaklaşım ve üstbilişsel farkındalık [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi], Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü, İçmimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı, Ankara.
Ayanoğlu, S.G. ve Ağaç S. (2017). Sürdürülebilir Moda Kavramına Yönelik Tasarım Fikirleri. Güzel Sanatlar Fakültesi Sanat Dergisi,10(19).
Bayazıt, N. (1994). Interrelations between design education, design practice, design research, design knowledge. Technology Education in School and Industry: Emerging Didactics for Human Resource Development. Springer
Bayazit, N. (2011, Aralık 7-9). Tasarım araştırması nedir? Nerelerde kullanılır? Amaçları nedir?. Endüstride Tasarımda Eğitimde 40 Yıl Sempozyumu Bildiri Kitabı, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi
Coon, D. (1983). Introduction to Psychology: Exploration and Application (4.Baskı), St. Paul, Minnesota, Northwest.
Çaydere, O. ve Kaya, B. (2021). İlköğretim Öğrencilerinin Sanatsal Yaratıcılıklarının Geliştirilmesinde Beyin Fırtınası Tekniğinin Etkisi. İdil Dergisi, 2, 326–337.
Çiftçi, B. (2021). Beyin Araştırmaları. https://www.kisiselgelisim.com/beyin-arastirmalari-roger-sperry-ve-bolunmus-beyin-deneyleri/ adresinden 26.05.2025 tarihinde alınmıştır.
Davies, I. K. (1971). The Management of Learning. Mc. Graw Hill, London.
De Cecco, J. P. ve Crawford, W. R. (1974). The Pyschology of Learning and Instruction. New Jersey, Prentice-Hall.
Demirel, Ö. (1999). Plandan Değerlendirmeye Öğretme Sanatı (5.Baskı). Pegem Yayıncılık
Edis, E. F. (2006). Mimari yapısal öğelerin tasarımı için bir yöntem [Yayımlanmamış doktora tezi]. İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Erginer, E. (2000). Öğretimi Planlama ve Değerlendirme. Anı Yayınları.
Google (2025a). Yusufçuk Görseli. https://www.google.com.tr/search adresinden 25.05.2025 tarihinde alınmıştır.
Google (2025b). Helikopter Görseli. https://www.indyturk.com/node/299011/haber/ adresinden 25.05.2025 tarihinde alınmıştır.
Gök, E., Durmuş, C., Kansu, K., Ersoy, B., Kalyoncu, A. ve Genç, B. (tarih yok). Alex Osborn [Powerpoint sunumu].
Hardingam, A. (1997). Takım Çalışması (Çev: A. Bora ve O. Cankoçak). İlkkaynak Yayınları.
İnceoğlu, N. (tarih yok). Mimari Eğitimde Sistematik Tasarım Metotları, Mimarlar Odası Dergisi, 25-26. http://dergi.mo.org.tr/dergiler/4/391/5709.pdf
Karademir, K. ve Demir, İ. (2014). Ortak Akıl Potansiyelinin Aktivasyonunda Beyin Fırtınası Yöntemi (Harmancı, F. M., Gözübenli, M., ve Alaç, A.E., Ed.). Güvenlik Sektöründe İnsan İlişkileri. Nobel Yayınevi, 191-208.
Koçkan, P. (2012). Tasarım Araştırmaları Bağlamında Tasarımcı Düşünme ve Tasarım Süreci [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
Koestler, A. (1964). The Act of Creation. Macmillan.
Kurdoğlu, B. Ç., Kurt Konakoğlu, S.S., Seyhan, S. ve Yeniçırak, P.E. (2019). Tasarım Eğitiminde Yaratıcı Tekniklerin Kullanımı. 4th International Symposium on Innovative Approaches in Architecture, Planning and Design, 22-24, Samsun
Lawson, B. (1979). Cognitive Strategies in Architectural Design. Ergonomics, 22(1), 59-68
Mullen, B., Johnson, C. ve Salas, E. (1991). Productivity Loss in Brainstorming Groups: A Meta-Analytic Integration. Basic and Applied Social Psychology, 12(1), 3–23. https://doi.org/10.1207/s15324834basp1201_1
Nakiboğlu, M. (1998). Biyoloji Eğitiminde Beyin Fırtınası Yöntemi Üzerine Bir Araştırma. A.F.S. Projesi, Proje No:0901.98.01.05.
Onur, D. ve Zorlu T. (2017). Tasarım Stüdyolarında Uygulanan Eğitim Metotları ve Yaratıcılık İlişkisi. The Turkish Online Journal of Design, Art and Communication – TOJDAC, 7(4).
Osborn, A. F. (1957). Applied Imagination: Priciple and Procedures of Creative Problem-Solving. Charles Scribner’s Sons.
Özden, Y. (2003). Öğrenme ve Öğretme (5.Baskı). Pegem Yayıncılık
Paulus, P. B. ve Dzindolet, M. T. (1993). Social in Fluence Processes in Group Brain Storming. Journal of Personallity and Social Psychology, 64(4), 575-586.
PsikoGözlük (Tarih Yok). Iraksak Düşünme. https://psikogozluk.com/Psikoloji%20S%C3%B6zl%C3%BC%C4%9F%C3%BC/iraksak-dusunme/ adresinden 01.06.2025 tarihinde alınmıştır.
Rawlinson, J. G. ve Brovdy, H. (1976). The Arts Human Development and Education. Eisner, Elliot Company.
Senemoğlu, N., Gömleksiz, M. ve Üstündağ T. (2001). Öğrenmenin Oluşumu. İlköğretimde Etkili Öğretme ve Öğrenme Öğretmen El Kitabı. T.C. MEB Projeler Koordinasyon Merkezi Başkanlığı, Ankara.
Şahin, Ç. (tarih yok). Aktif öğretim yöntemlerinden beyin fırtınası yöntemi ve uygulaması. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı, Erzurum. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/50216
Türk Dil Kurumu (2025). Tasarım tanımı
Türker, V. (tarih yok). Yaratıcı düşünme teknikleri. http://www.volkanturker.com.tr/tekyyders/05-Yaratici-Dusunme- Teknikleri-1.pdf
Yetimoğlu, S. (2015). Etkili Karar Verme Sürecinde Balık Kılçığı Diyagramı Nasıl Kullanılır?. https://selinyetimoglu.com/2015/03/23/etkili-karar-verme-surecinde-balik-kilcigi-diyagrami-nasil-kullanilir/
Yücel, A. (1973). Mimarlıkta Metadoloji/ Sistemli Yaklaşımlar ve Mimarlık Eğitimi. Mimarlık Dergisi, 4, 22-28.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 IKSAD JOURNAL
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Dergimizde yayımlanan makaleler, 