Rusya - Ukrayna Savaşı’nın Küresel Enerji Fiyatlarına Etkisi: Çok Ülkeli Panel Veri Analizi
Özet Görüntüleme: 2
/ 
PDF İndirme: 0
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.19355928Anahtar Kelimeler:
Rusya Ukrayna Savaşı, Enerji Fiyatları, Jeopolitik Risk, İki Yönlü Sabit Etkiler Modeli, Panel Veri Analizi, Enerji İthalatçısı ÜlkelerÖzet
Bu çalışma, Rusya Ukrayna Savaşı’nın küresel enerji fiyatları üzerindeki etkisini 2010–2024 dönemine ait aylık panel veri seti kullanarak incelemektedir. Analizde iki yönlü sabit etkiler panel veri modeli (two-way fixed effects model) kullanılmaktadır. Genel enerji fiyat endeksi ile akaryakıt, doğal gaz ve elektrik alt piyasalarına ilişkin endeksler için iki yönlü sabit etkiler modeli tahmin edilmektedir. Modelde savaş kuklası, Caldara ve Iacoviello (2022) tarafından geliştirilen jeopolitik risk endeksi, reel GSYH büyümesi, TÜFE enflasyonu, döviz kuru, enerji yoğunluğu ve net enerji ithalatı gibi makroekonomik ve yapısal kontrol değişkenleri birlikte kullanılmakta; ayrıca enerji ithalatçısı ülkeleri ve farklı gelir gruplarını temsil eden etkileşim terimleriyle olası asimetriler test edilmektedir. Temel bulgular, savaşın küresel enerji fiyat düzeyi üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve ekonomik açıdan kayda değer bir yukarı yönlü rejim etkisi yarattığını göstermektedir. Etki en güçlü biçimde doğal gaz ve elektrik piyasalarında gözlenmekte, petrol ve akaryakıt piyasalarında ise daha sınırlı kalmaktadır. Enerji ithalatçısı ülkelerde savaş sonrası fiyat artışlarının enerji ihracatçılarına kıyasla daha yüksek olması, savaşın enerji ithalatçıları aleyhine bir dış ticaret hadleri şoku niteliği taşıdığına işaret etmektedir. Jeopolitik risk endeksi de enerji fiyatlarını artırmakta, ancak savaş kuklası modele dâhil edildiğinde marjinal etkisi görece sınırlı kalmaktadır. Bulgular, enerji güvenliği stratejilerinin, tedarik ve altyapı çeşitlendirmesinin ve enerji verimliliği politikalarının benzer jeopolitik şoklara karşı kırılganlığı azaltmada kritik önemde olduğunu ortaya koymaktadır.
Referanslar
Afonso, A., Alves, A., Jalles, J. & Monteiro, S. (2025). Energy Price Dynamics in The Face of Uncertainty Shocks and The Role of Exchange Rate Regimes: A Global Cross-Country Analysis, The Journal of Economic Asymmetries, 32, 1-19.
Agency for the Cooperation of Energy Regulators. (2023). Key developments in EU gas wholesale markets 2023. ACER.
Caldara, D., & Iacoviello, M. (2022). Measuring geopolitical risk. American Economic Review, 112(4), 1194–1225.
Chen, X., et al. (2023). The Russia–Ukraine war and energy market volatility: A novel application of the volatility ratio in the context of natural gas. Resources Policy, 85.
Colgan, J. D., & Gard-Murray, A. S. (2023). Quantifying the value of energy security: How Russia’s invasion of Ukraine exploded Europe’s fossil fuel costs. Energy Research & Social Science, 103, Article 103201.
De Crescenzo, I., Mastroeni, L., Quaresima, G., & Vellucci, P. (2025). Geopolitical risk and uncertainty in energy markets: Evidence from wavelet-based methods. Energy Economics, 143, Article 108281.
Enescu, A.-G., & Szeles, M. R. (2023). Discussing energy volatility and policy in the aftermath of the Russia–Ukraine conflict. Frontiers in Environmental Science, 11, 1225753. https://doi.org/10.3389/fenvs.2023.1225753
European Central Bank. (2023). Economic Bulletin, Issue 2/2023. European Central Bank. https://www.ecb.europa.eu/press/economic-bulletin/html/eb202302.en.html
European Commission. (2022). REPowerEU plan: Joint European action for more affordable, secure and sustainable energy (COM(2022) 230 final). European Commission.
Eurostat. (2025). Harmonised index of consumer prices (HICP) – energy. Eurostat HICP database.
Gürsoy, G. (2021). Analysis of the energy prices and geopolitical risk relationship. Uluslararası Ekonomi, Siyaset, İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, 4(3).
ICE Endex. (2025). Title Transfer Facility (TTF) Dutch natural gas futures PriceseriesPrice seriesPriceseries. ICE Endex.
Institute for Energy Economics and Financial Analysis. (2024). IEEFA.
International Energy Agency. (2023). Medium-term gas report 2023. IEA.
International Energy Agency. (2025). Gas market lessons from the 2022–2023 energy crisis. IEA.
International Monetary Fund. (2025). Primary commodity prices. International Monetary Fund. Retrieved from https://www.imf.org/en/Research/commodity-prices
Ivanovski, K., & Hailemariam, A. (2022). Time-varying geopolitical risk and oil prices. Resources Policy, 77, Article 102769.
Jing, X. (2023). Russia–Ukraine war, European energy security and the green transition ArticleArticleArticle. JournalnameJournal nameJournalname.
Liu, T.-Y., & Lee, C.-C. (2024). Impacts of the Russia–Ukraine war on energy prices: Evidence from OECD countries. Policy Studies, 45.
Olasehinde-Williams, G. O., Olanipekun, I., & Usman, O. (2023). Does geopolitics trigger energy inflation in the European economic area? Evidence from a panel time-varying regression. International Journal of Energy Sector Management, 18(5), 941–955.
Organisation for Economic Co-operation and Development. (2025). Energy prices and taxes for OECD countries. OECD/IEA.
Párraga, S., López, L., Odendahl, F., & Silgado-Gómez, E. (2025). The pass-through to HICP inflation of gas price shocks. European Central Bank Working Paper (No. 2968).
Shendrikova, D. (2025). Measuring value compatibility in European Union energy policy. Energy Research & Social Science, 115, articlenumberarticle numberarticlenumber.
Trading Economics. (2025). Brent crude oil spot price. Trading Economics.
Tsekeris, T. (2025). Transformations in the European gas supply network due to the Russia–Ukraine conflict. Energies, 18(7), 1709. https://doi.org/10.3390/en18071709
World Bank. (2025). Global Economic Monitor (GEM): Energy price indices DatasetData setDataset. World Bank. Retrieved from https://databank.worldbank.org/source/global-economic-monitor-(gem)
Yilmazkuday, H. (2024). Geopolitical risks and energy uncertainty: Implications for global and domestic energy prices. Energy Economics, 140, Article 106088.
Zaghdoudi, T. (2025). Geopolitical risks and oil prices bubble activity. Energy Research Letters, 6(1).
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 IKSAD JOURNAL
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Dergimizde yayımlanan makaleler, 